- Ministroak 18 neurri zehaztu ditu, 7 bloketan banatuta: elikatze-katearen legearen aplikazioa indartzea; araudia sinplifikatzea; merkataritza-kontuak; nekazaritza-aseguruak; gasolio profesionala; abeltzaintza estentsiboko foroa eta gazteak sartzea.
- Elikagaien Informazio eta Kontrolerako Estatuko Agentzia sortuko dela iragarri du, finantzazio eta langile gehiagorekin, ikuskapen gehiago eta ofiziozko kontrol gehiago egiteko, elikatze-katearen legearen aplikazioa indartzeko helburuarekin.
- Planasek laboreen txandakatzeari edo ekorregimenei buruzko Nekazaritza Politika Bateratua sinplifikatzeko proposamena igorriko dio Bruselari.
- Koaderno digitala martxan jartzea borondatezkoa izango da, eta koaderno hori hartzea sustatuko da, ustiategien kostuak hobeto planifikatzea ekarriko baitu.
Nekazari eta abeltzainen kezkei erantzuten dien neurri sorta “sendo eta landua” aurkeztu du Luis Planasek
15/02/2024
Ministroak 18 neurri zehaztu ditu, 7 bloketan banatuta: elikatze-katearen legearen aplikazioa indartzea; araudia sinplifikatzea; merkataritza-kontuak; nekazaritza-aseguruak; gasolio profesionala; abeltzaintza estentsiboko foroa eta gazteak sartzea.
Luis Planas Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura ministroak neurri sorta bat aurkeztu die gaur nekazarien erakunde profesionalei, “sendoa eta landua”, hilaren 2an egindako bileran Gobernuari helarazi zizkioten nekazari eta abeltzainen kezkei erantzuteko.
18 neurri dira, eta zazpi blokeren inguruan egituratzen dira. Bilera hartan planteatutako asmo nagusiekin dute zerikusia, katearen legearen aplikazioa hobetzearekin, izapide burokratikoak eta Nekazaritza Politika Bateratuaren (NPB) araudia sinplifikatzearekin eta merkataritza-akordioekin, besteak beste.
Neurri horien aplikazioak Europar Batasunaren eskumenei -NPBei eta hirugarren herrialdeekin egindako merkataritza-akordioei dagokienez-, Gobernuari eta autonomia-erkidegoei eragiten die.
Ministroak nabarmendu du proposamen horiek Gobernuak nekazariei eta abeltzainei erantzuteko egindako lanaren, elkarrizketaren eta konpromisoaren ondorio direla, eta iragarri du datorren astean jarraituko duela lan teknikoak nekazarien erakundeekin, neurrien definizioan aurrera egiteko, eta neurri horietako asko hilaren 26an egingo den Europar Batasuneko Nekazaritzako Ministroen Kontseiluaren emaitzetara baldintzatuta egongo direla. Datorren astelehenean, ministroa autonomia erkidegoekin bilduko da Kontseilu Aholku-emailean, kontseilu hori prestatzeko.
Hauek dira ministroak proposatutako neurri blokeak:
KATEAREN LEGEAREN APLIKAZIOA INDARTZEA
Elikagaien Informazio eta Kontrolerako Estatuko Agentzia sortzea. Egungo agentziaren maila igotzeak (ministerioaren erakunde autonomoa da) kontrol eta ikuskapenerako gaitasun administratiboa handitzea ekarriko du, katearen legea betetzeko baliabide handiagoekin. Agentzia hori sortzeko lege bat onartu behar da. Gainera, Autonomia-erkidegoekiko koordinazioa indartuko du, ministroak baieztatu duenez, katean kontratuak ikuskatzean dagozkien ardurak bere gain hartu behar ditu.
Halaber, hauek ere eguneratuko dira: ofiziozko ikuskapen-planakGobernuak, nekazaritza-erakundeek eta autonomia-erkidegoek batera zehaztu behar dute zein sektoretan jardun behar den lehentasunez.
Era berean, zehapen larrien eta oso larrien metaketa argitaratzea katearen legea ez betetzeagatik ezarriak. 2023tik hiru hilean behin argitaratzen dira banakako zigorrak. Metatutakoen argitalpenak oso izaera pedagogikoa izango du, ministroaren hitzetan.
Espainia ere bai Merkataritza-jarduera desleialei buruzko arteztaraua eguneratzea proposatuko dio Europako Batzordearida, eta horretarako eredu gisa balioko du 2021eko abenduan onartu zen katearen legearen erreformak.
SINPLIFIKAZIOA
Gobernuak hainbat proposamen helaraziko dizkio Europar Batasunari hilaren 26an egingo den Ministroen Kontseiluan. Nekazaritza- eta ingurumen-baldintza onei buruzko araudia sinplifikatzea (BCAM) Nekazaritza Politika Bateratuarena (NPB). Zehazki, 2023rako, laboreen txandakatzeari (BCAM 7) eta azalera ez-produktiboei (BCAM 8) dagozkionak indargabetzea ureztapen-laboreetan. Nekazaritza ekologikoaren salbuespena ere eskatuko dute, BCAM 7ren kasuan bezalaxe.
Horrez gain, errotazio urteak zenbatzean atzerako eragina ezabatzea eskatuko da, eta errotazio bezala aurreko urteetan erabili gabe urtebete bigarren mailako labore bat jarri izana zenbatzeko aukera.
Lurraren gutxieneko estaldurarako (BCAM 6), uzta eta irailaren 1aren arteko lur-lantze bertikala ahalbidetzea eta aldi horretan ongarritze berdea baimentzea proposatuko da.
Gobernuaren eta autonomia-erkidegoen eskumenen esparruan, hauxe da ministerioaren proposamena: administrazio-karga sinplifikatzea nekazari eta abeltzainentzat eta NPBren Plan Estrategiko Nazionalaren kudeaketa. Proposamen horiek dagoeneko helarazi zaizkio Europako Batzordeari, hilaren 26ko Kontseiluan baimendu daitezen.
Sinplifikazio horren bi adibide jarri ditu ministroak, batez ere nekazari txiki eta ertainei mesede egingo dietenak: Aitorpenetan georreferentziatutako argazki bat ez jartzea, laguntzak eskuratu ahal izateko, eta 5.000 eurorainoko laguntzak jasotzen dituzten ustiategietarako araubide sinplifikatua berrezartzea, hau da, kontrol gutxiago.
Hauek ere ekorregimenen katalogoa handituko daNPBren figura berria da, eta aurten sartu da. Ingurumenarentzat onuragarriak diren jarduerak ordaintzen ditu, bereziki idorrak diren eremuak kontuan hartzeko.
Ministroak iragarri du ustiapen-koaderno digitala ezartzea borondatezkoa izango dela eta neurriak ezarriko direla neurri horiek martxan jartzea sustatzeko; izan ere, ministroak azaldu duenez, nekazaritza- eta abeltzaintza-ustiategien jasangarritasuna hobetzeko funtsezko tresnatzat hartzen da.
MERKATARITZA-GAIAK
Gobernuak konpromiso hauek hartu ditu: defendatu nazioarteko foro guztietaneta, bereziki, Europar Batasunean eta Munduko Merkataritza Antolakundean elkarrekikotasun-printzipio hirugarren herrialdeetatik inportatutako elikagaiak ekoizteko produktu fitosanitarioak erabiltzean. EBn produktu fitosanitario bat debekatuta baldin badago, ez da inportatu behar diren elikagaiak ekoizteko erabili behar, Planasek adibide gisa eman duenez.
Honetarako neurriak hartzeko eskatuko dio Espainiak Europako Batzordeari estatuetako aduanen koordinazioa hobetzea aduana-batasunaren eraginkortasuna hobetzeko helburuarekin.
Luis Planasek ere Espainiako mugako ikuskaritza berrantolatzea kontrolen eraginkortasuna hobetzeko.
Horrez gain, ETAk indarkeria matxistaren biktima izan diren emakumeen Europako Batasunak ez du hondakinen gehienezko mugarik ezarri baimenduta ez dauden substantzientzat Erkidegoko lurraldean, Espainiak, prebentzioz, zero muga ezarriko du.
NEKAZARITZAKO ASEGURUAK
Gobernua Nekazaritzako aseguruak kontratatzeko laguntza indartuko du, 2024an guztira 284,5 milioi euroko laguntza-ildoa izango duena, baita ildo ezberdinak klima-egoera berrietara egokitzeko beharrezko ekarpenak egitera ere.
GASOLIO PROFESIONALA
Hidrokarburoen gaineko zergaren murrizketari eustea nekazal erabilerako gasolioarentzatLitroak 3,3 zentimoko tasa du; orokorrak, berriz, 37,9 zentimokoa.
Horrez gain, 2024an, indarrean jarraituko dute gasolioaren fakturaren % 35eko murrizketek eta plastikoen eta ongarrien % 15eko murrizketek, pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren zenbatespen objektiboaren metodoan (PFEZ)., Ukrainako gerraren ondorioei aurre egiteko Gobernuak aplikatutako aparteko neurrietako bat.
BELAUNALDI-ERRELEBORAKO EKIMENAK
Ministroak azaldu duenez, funtsezkoa da Gobernua eta autonomia-erkidegoak ados jartzea gazteak sartzea sustatzeko laguntzak antolatzeko, eta gai hori jorratzeko Sektoreko Konferentzia bat deituko dutela iragarri du. NPBren laguntzen garrantzia gogorarazi du, urtero 220 milioi euro bideratzen baitituzte belaunaldi-erreleborako laguntzetara edo hobaridun kredituak bezalako tresnetara.