Luís Planas: “A Lei da cadea alimentaria funciona e hai que fortalecer a súa aplicación”

O ministro de Agricultura, Pesca e Alimentación, Luís Planas, asegurou hoxe que a modificación da Lei de medidas para mellorar o funcionamento da cadea alimentaria, que entrou en vigor en decembro 2021, “funciona” e logrou subir os prezos en orixe ao produtor. Á vez, avogou por “fortalecer a súa aplicación” a través dun maior esforzo nas inspeccións.

Explicou que o funcionamento da lei queda patente cando se analiza o que pasou cos prezos en orixe que perciben os agricultores e os gandeiros. “A súa evolución foi positiva”, asegurou hoxe durante a XVII sesión ordinaria do pleno do Observatorio da cadea alimentaria, no que están representados todos os axentes (produtores, pescadores, industria, distribución, consumidores, administración xeral do Estado e comunidades autónomas) e que presidiu hoxe en sede ministerial.

Expuxo que, en liñas xerais, os datos económicos dos que dispón o ministerio apuntan a que desde xaneiro do 2022 ata decembro de 2023 os prezos en orixe subiron de forma moi significativa, mesmo se se desconta a inflación derivada do incremento de custos, que tivo o seu momento máis álxido en outubro de 2022, aos seis meses do inicio da guerra en Ucraína.

A pesar diso, matizou, esta avaliación en termos macroeconómicos hai que acompañala doutra lectura microeconómica, que evidencia que hai situacións comerciais moi diversas nas que de forma puntual si hai habido maiores dificultades na aplicación da lei da cadea.

Para mellorar o funcionamento deste marco legal, o ministro, en liña co que anunciou recentemente o presidente do Goberno, Pedro Sánchez, confirmou que xa se traballa para aumentar as inspeccións relativas ao seu cumprimento, con máis análise das relacións comerciais das empresas cos seus provedores.

AUTORIDADES COMPETENTES NO CONTROL DA CADEA

A Axencia de Información e Control Alimentarios (AICA), dependente do ministerio, é a que coordina a inspección e as denuncias que reciben tanto esta organización como as autoridades de execución das comunidades autónomas encargadas de controlar o cumprimento da lei.

O ministro convidou a que os representantes do elo máis débil da cadea, as organizacións agrarias, formalicen denuncias dos seus asociados ante as autoridades competentes, á vez que solicitou aos responsables autonómicos que profunden no seu labor de control e tramitación de denuncias, que sempre garanten a confidencialidade para non prexudicar ao que a presentou. A estes últimos tamén lles instou a que envíen aqueles estudos de custos que consideren que poidan ser de interese e que queiran compartir para que poidan ser publicados nun apartado específico que se vai a crear na web do ministerio.

O Observatorio da cadea alimentaria ha reunido aos representantes dos diferentes elos involucrados na cadea alimentaria, do Goberno de España, as comunidades autónomas, as centrais sindicais e do Consello de Consumidores e Usuarios.

Entre os participantes na reunión figuran responsables do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación; Ministerio de Industria e Turismo; Ministerio de Economía, Comercio e Empresa; Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030 e o Instituto Nacional de Estatística (INE). Tamén asistiron as asociacións profesionais agrarias Asaja, COAG, UPA e Cooperativas Agro-alimentarias, a Federación Nacional de Confrarías de Pescadores, as patronais de industria (FIAB) e distribución (ACES, Asedas e Anged), a Confederación Española de Comercio e Comisións Obrerar (CC.OO.) de Industria. Ademais, estiveron a organización hortofrutícola Fepex, a Confederación Nacional de Empresarios Almacenistas de Froitas e Verduras de España (Coemfe), os retallistas de peixe (Fedepesca), Mercasa e o Foro Interalimentario. As comunidades autónomas Andalucía, Aragón, Asturias, Baleares, Canarias, Castela-A Mancha, Castela e León, Comunidade Valenciana, Estremadura, A Rioxa, Madrid, Murcia e Navarra tamén participaron neste encontro.

Este Observatorio convócase polo menos dúas veces cada ano, é consultivo e non ten estrutura inspectora nin sancionadora, xa que é un foro que se concibiu para achegar solucións e buscar melloras no funcionamento da cadea alimentaria.

Nesta sesión ordinaria, a primeira que se celebra en 2024, presentáronse dous estudos que analizan a evolución dos prezos e o consumo de alimentos e bebidas, así como a nova versión da ferramenta de Estudos de custos e rendas das explotacións agrarias (Ecrea 2.0),deseñada pola Subsecretaría de Agricultura, Pesca e Alimentación do ministerio.

Un das análises da evolución de prezos, o realizado polo INE, pon de relevo que a alimentación foi o grupo do Índice de Prezos ao Consumo (IPC) que máis creceu de media durante 2023, cunha taxa do 11,7%. Esa porcentaxe foi máis alto para os alimentos elaborados (13,3%) e menor para os frescos (9,3%). A fotografía a final do ano arroxa unha subida interanual do IPC dos alimentos e bebidas non alcohólicas do 7,3%, moi afastada do 15,4% de xaneiro de 2023.

O informe da consultora Kantar sobre consumo alimentario en 2023 arroxa que, en liñas xerais, o volume comprado polos fogares estabilizouse, que nas últimas semanas de decembro o incremento de prezos retardouse e que os fogares apostan cada vez máis pola opción da marca de distribuidor cando enchen a súa cesta de produtos envasados. A súa cota de mercado neste segmento elévase do 41,5% en 2022 e ao 43,4% en 2023.

INFORME INTERACTIVO ECREA 2.0

O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación presentou hoxe no encontro a nova versión interactiva ECREA 2.0, dispoñible xa na súa páxina web, para poder consultar de forma sinxela información técnica e económica de actividades produtivas. A súa base de datos son as estatísticas da Rede Agraria Nacional (RECAN).

Esta ferramenta permite consultar datos de superficie, produción, ingresos, custos e resultados técnicos e económicos das explotacións que compoñen a mostra, por cultivos e/ou actividades gandeiras. Á parte da información contable, permite acceder á evolución dos custos e dos resultados económicos, así como á análise territorial das producións.

Durante o Pleno informouse de que, en cumprimento á Disposición adicional terceira da Lei da cadea, o ministerio publicou en prazo, o informe cos elementos que interveñen na distribución dos custos de produción dos produtos agrarios, pesqueiros e alimentarios, que foron obxecto de análise nos estudos da cadea de valor realizados polo Observatorio da Cadea Alimentaria.

Os estudos presentados hoxe polo INE e Kantar pódense consultar na seguinte ligazón.